Trong bối cảnh cuộc cách mạng công nghệ 4.0 lan tỏa mạnh mẽ, giáo dục về Trí tuệ nhân tạo (AI) trở thành yếu tố thiết yếu để chuẩn bị cho thế hệ trẻ thích nghi và phát triển trong một thế giới mới. Nắm bắt xu hướng này, Viện Sáng tạo và Chuyển đổi số (ICDT) đã hợp tác cùng GS. TSKH. Hoàng Văn Kiếm – chuyên gia hàng đầu về AI, xây dựng chương trình giáo dục AI từ lớp 3 đến lớp 12, nhằm trang bị kiến thức và kỹ năng cần thiết cho học sinh ngay từ bậc tiểu học.
- Bối cảnh toàn cầu và bước đi của Việt Nam
Việc giáo dục AI ở các trường phổ thông không còn là điều mới mẻ trên thế giới. Trung Quốc, một trong những cường quốc về AI, đã triển khai giảng dạy AI từ bậc tiểu học và trung học, với mục tiêu xây dựng thế hệ công dân số có hiểu biết sâu rộng về công nghệ. Theo Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Phạm Ngọc Thưởng thì các tỉnh cần chủ động trong việc đưa AI vào trường phổ thông, thí điểm ở một số trường chuyên, chất lượng cao. Ông Thưởng đã nêu ý kiến trên tại tọa đàm “Tầm nhìn, định hướng tương lai cho giáo dục trong kỷ nguyên AI”, sáng 20/03/2025 vừa qua. Việt Nam cũng đang đặt nền móng với chiến lược đưa AI vào chương trình phổ thông theo chỉ đạo của Bộ Giáo dục và Đào tạo .
- Khung chương trình AI của nhóm tác giả đứng đầu là GS. TSKH. Hoàng Văn Kiếm: Nền tảng giáo dục toàn diện
Khung chương trình do GS. TSKH. Hoàng Văn Kiếm chủ trì là một lộ trình bài bản, tích hợp lý thuyết và thực hành, trải dài từ lớp 3 đến lớp 12. Chương trình được chia thành hai mức độ:
- Mức độ 1 (Lớp 3 – Lớp 9): Tập trung vào AI căn bản, giúp học sinh nhận thức về AI thông qua các bài học thực tế như nhận diện hình ảnh, âm thanh, và ứng dụng AI vào đời sống.
- Mức độ 2 (Lớp 10 – Lớp 12): Tập trung vào AI nâng cao với các nội dung về học sâu (Deep Learning), dữ liệu lớn (Big Data), và các dự án khởi nghiệp AI thực tế.
- Mục tiêu hướng đến của chương trình
- Phát triển năng lực AI: Học sinh sẽ không chỉ biết sử dụng AI mà còn học cách lập trình, vận dụng AI trong các lĩnh vực như y tế, giáo dục, nông nghiệp, và môi trường.
- Tích hợp kỹ năng sống và đạo đức AI: Chương trình nhấn mạnh đến việc sử dụng AI một cách an toàn, có trách nhiệm, và nhận biết các nguy cơ tiềm ẩn từ công nghệ như deepfake hay lừa đảo số.
- Định hướng khởi nghiệp: Với các dự án thực tế, học sinh được tạo điều kiện để phát triển ý tưởng khởi nghiệp sáng tạo, chuẩn bị cho tương lai số.
- Vai trò tiên phong của ICDT trong thúc đẩy giáo dục AI
ICDT mong muốn không chỉ dừng lại ở việc xây dựng chương trình, mà còn hợp tác sâu rộng với các cơ sở giáo dục, doanh nghiệp, và các tổ chức quốc tế để thúc đẩy giáo dục AI trên quy mô toàn quốc. Mục tiêu dài hạn là tạo nên hệ sinh thái AI Việt Nam, nơi học sinh, sinh viên, và chuyên gia có thể học hỏi, sáng tạo, và phát triển bền vững.
- Hướng đi tương lai
ICDT và GS. TSKH. Hoàng Văn Kiếm với vai trò một chuyên gia của ICDT sẽ tiếp tục vận động đưa chương trình AI này vào triển khai tại các trường học, đồng thời tổ chức hội thảo, tập huấn cho giáo viên nhằm đảm bảo chất lượng giảng dạy tốt nhất. Đây là bước đi quan trọng để Việt Nam từng bước xây dựng thế hệ công dân toàn cầu, làm chủ công nghệ và dẫn dắt tương lai.
Trí tuệ nhân tạo là chìa khóa để mở ra cánh cửa tương lai. Việc đưa AI vào giảng dạy phổ thông không chỉ là đầu tư cho thế hệ trẻ mà còn là nền tảng để Việt Nam vươn mình trên bản đồ công nghệ toàn cầu. Với sự đồng hành của GS. TSKH. Hoàng Văn Kiếm và ICDT, hy vọng rằng thế hệ trẻ Việt Nam sẽ sẵn sàng đón nhận, ứng dụng, và sáng tạo AI cho một tương lai thịnh vượng và bền vững .
Ths. Phạm Trung Thành