Hàn Quốc đang triển khai chương trình “AI for All” với mục tiêu biến trí tuệ nhân tạo nội địa thành hạ tầng phổ cập, cho phép toàn dân tiếp cận miễn phí. Chương trình dự kiến thử nghiệm từ cuối tháng 9 và mở rộng trong năm nay, hướng tới việc tích hợp AI vào các dịch vụ công và đời sống hàng ngày. Sau năm 2027, mục tiêu chiến lược được xác định rõ hơn: mỗi công dân sở hữu một AI Agent cá nhân.

Điểm then chốt của mô hình này không nằm ở việc nhà nước trực tiếp vận hành AI, mà ở cơ chế sử dụng nhu cầu của toàn xã hội để tạo thị trường, từ đó kéo theo sự phát triển của hạ tầng, mô hình và hệ sinh thái AI nội địa.

Từ nhu cầu toàn dân đến thị trường AI Agent

Khác với cách tiếp cận tập trung vào cung ứng công nghệ từ phía doanh nghiệp lớn, Hàn Quốc chọn điểm xuất phát từ phía cầu. Chính phủ không tự xây dựng và vận hành toàn bộ hệ thống AI trong bộ máy hành chính, mà đặt hàng các liên minh doanh nghiệp (do SK Telecom, KT và Kakao dẫn dắt), đồng thời cung cấp hạ tầng tính toán ban đầu. Dịch vụ sau đó được tích hợp vào các nền tảng mà người dân đã sử dụng thường xuyên như KakaoTalk, dịch vụ công, y tế và tài chính.

Cơ chế này tạo ra một vòng lặp tích cực:

• Nhà nước tạo điều kiện tiếp cận rộng rãi và giảm rủi ro ban đầu.
• Người dân trở thành người dùng thực tế với quy mô lớn.
• Nhu cầu sử dụng thực tế tạo động lực để doanh nghiệp hoàn thiện sản phẩm, tối ưu mô hình và mở rộng hệ sinh thái.

Nói cách khác, thị trường AI Agent không được tạo ra chủ yếu từ quyết định đầu tư của một số tập đoàn, mà từ việc hàng chục triệu người dân thực sự sử dụng và phụ thuộc vào các dịch vụ này trong đời sống hàng ngày. Đây là cách biến AI từ sản phẩm công nghệ thành hạ tầng xã hội.

AI Agent như lớp hạ tầng trí tuệ phổ cập

Mục tiêu sau năm 2027 của Hàn Quốc – mỗi công dân có một AI Agent riêng – phản ánh tư duy coi AI không còn là công cụ hỗ trợ cục bộ mà là lớp hạ tầng trí tuệ cá nhân hóa. AI Agent trong mô hình này được kỳ vọng hỗ trợ người dân trong tìm kiếm chính sách, thực hiện thủ tục hành chính, học tập, công việc và các hoạt động đời sống khác.

Cách tiếp cận này đặt ra yêu cầu cao về tính phổ cập, chi phí tiếp cận thấp, khả năng hiểu ngữ cảnh địa phương và độ tin cậy. Đồng thời, nó đòi hỏi khung pháp lý rõ ràng để quản trị rủi ro, phân định trách nhiệm và bảo vệ người sử dụng. AI Basic Act của Hàn Quốc (có hiệu lực từ tháng 1/2026) đã thiết lập nền tảng pháp lý theo hướng đó, với trọng tâm là quản trị rủi ro và bảo vệ quyền lợi người dùng, đồng thời vẫn duy trì không gian cho phát triển công nghiệp.

Hàm ý chính sách đối với Việt Nam

Đối với Việt Nam, mô hình của Hàn Quốc gợi mở một hướng tiếp cận khác với việc chỉ tập trung thúc đẩy cung ứng công nghệ từ phía doanh nghiệp. Thay vì đặt trọng tâm vào việc các tập đoàn công nghệ lớn phải gánh vác sứ mệnh quốc gia một cách đơn lẻ, có thể xem xét cơ chế lấy nhu cầu toàn dân làm động lực trung tâm.

Cụ thể, nếu AI Agent được thiết kế để phục vụ các nhu cầu phổ biến của người dân – hỗ trợ học tập, tiếp cận dịch vụ công, tư vấn sản xuất nông nghiệp, hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ – thì quy mô người dùng tiềm năng sẽ tạo thành thị trường đủ lớn. Thị trường đó, đến lượt mình, sẽ tạo động lực để các doanh nghiệp công nghệ đầu tư phát triển mô hình, hạ tầng và ứng dụng phù hợp với ngữ cảnh Việt Nam.

Local AI trong bối cảnh này không nhất thiết phải cạnh tranh trực tiếp với các mô hình frontier toàn cầu trên mọi tiêu chí kỹ thuật. Yêu cầu cốt lõi là đủ tốt, đủ gần với ngôn ngữ và đời sống người Việt, đủ tin cậy để trở thành công cụ hỗ trợ hàng ngày, và đủ phổ cập để chi phí tiếp cận không trở thành rào cản.

Việc xây dựng lớp hạ tầng AI Agent phổ cập cũng đặt ra các vấn đề về chủ quyền dữ liệu, quyền riêng tư, trách nhiệm giải trình và quản trị rủi ro. Khi AI đi vào đời sống của hàng chục triệu người, câu hỏi về việc dữ liệu được thu thập, sử dụng và kiểm soát như thế nào sẽ trở thành vấn đề chính sách trọng yếu, không thể tách rời khỏi mục tiêu phổ cập.

Kết luận

Kinh nghiệm của Hàn Quốc cho thấy, việc biến AI thành hạ tầng phổ cập phụ thuộc ít hơn vào việc nhà nước hay một số doanh nghiệp lớn tự mình cung ứng công nghệ, mà nhiều hơn vào khả năng thiết kế cơ chế để nhu cầu của toàn xã hội trở thành động lực thị trường. AI Agent cá nhân hóa, nếu được triển khai đúng hướng, có thể trở thành lớp hạ tầng trí tuệ mới của xã hội.

Đối với Việt Nam, cơ hội nằm ở việc xác định rõ các nhu cầu phổ biến của người dân, thiết kế chính sách tạo điều kiện tiếp cận rộng rãi, và để thị trường hình thành từ chính quy mô sử dụng thực tế. ICDT cho rằng đây là hướng tiếp cận cần được nghiên cứu và thảo luận nghiêm túc trong tiến trình xây dựng chiến lược Local AI và AI Agent quốc gia.

ICDT sẵn sàng đóng góp vào quá trình nghiên cứu, phân tích chính sách và thúc đẩy các sáng kiến hướng tới hạ tầng AI Agent phổ cập, phục vụ người dân và phát triển bền vững.

Trân trọng,

Viện Sáng tạo và Chuyển đổi số (ICDT)